Publicamos aquí unha breve carta recibida estes días do membro do Consello de Redacción da revista ENCLAVE, Francisco Xavier Lores, que nestes intres se atopa de estancia temportal na University of Minnesota (U.S.A.), continuando co seu traballo de profesor-investigador de Economía.

To innovate or not to innovate

Por Francisco Xavier Lores*

Caros amigos e amigas de ENCLAVE. Envíovos unhas breves letras desde a xélida e lonxana Minneapolis coas miñas matinacións. A severidade do clima xunto coa falta de contactos sociais fai que un se concentre no traballo. Poderíase pensar que esta situación afastate do mundo e os seus problemas, pero unha vez nas nosas vidas máis cotiáns aparecen as cousas importantes.
Dado que non dispoño de teléfono fixo nin dun celular estadounidense, para comunicarme cos meus colegas académicos norteamericanos, recorro ao Skype. O mesmo Skype permíteme ver e falar de balde coas persoas que amo e que están a miles de quilómetros na Galiza. O Skype é unha desas innovacións que nos permiten estender o noso radio de acción. Os individuos toman o que hai aí fora como un dato e sen maiores reflexións emprégano para o que precisen. Así muda o mundo.
Cando un grupo de investigadores vinculado á University of Illinois inventaron o Netscape a mediados dos noventa, permitiron que Internet saíra dos pequenos círculos académicos e militares que a empregaban e comezou un cambio no mundo. O resto fixérono os millóns de consumidores individuais que sen moitas reflexións empregaron masivamente a nova tecnoloxía para o que lles interesaba. Hoxe Internet é parte fundamental das nosas vidas. Claro que empregar o Skype ten outras consecuencias. Pode reducir o ancho de banda disponibel para outras comunicacións, pero sobre todo afectará a conta de resultados das operadoras de telefonía tradicionais. A nosa miopía de consumidores individuais tórnase en progreso. Esas operadoras tradicionais terán que se por as pilas e poñerse elas tamén a innovar. Que innoven dunha vez ou que desaparezan.
Mais non son as operadoras de telefonía os únicos inimigos do Skype. No mundo da informática existe un xigante chamado Microsoft especializado en aniquilar innovadores. Microsoft absorbe toda canta innovación se produce e a integra no seu sistema operativo. Así, apoiándose no enorme dominio do mercado de sistemas operativos, conseguiu frear aos innovadores de Netscape. Do mesmo xeito agora xa incorpora a innovación do Skype no seu software.
Con quen o ten difícil Microsoft é con Google. Google non está fundamentado nun sistema operativo e iso dificulta a súa aniquilación por parte do xigante. Neste caso o inimigo da innovación é a propiedade intelectual A última innovación de Google-- Google Books-- está sendo fortemente acosada polos mesmos que queren que lles paguemos por cada libro que sacamos das bibliotecas ou por cada canción que soe nas festas de Bouzas. Tratan de impedir o progreso apelando á protección dos dereitos dos seus “accionistas”.
Aí temos aos inimigos do progreso-innovación: os monopolios de mercado e/ou intelectuais. Voltando a ollada a Europa vexo ao goberno español tentado impedir que unha empresa alemana merque a outra española. Ao goberno francés creando unha megaempresa para impedir que unha empresa italiana merque a outra franco-belga. Sería para poder facer mellor este tipo de cousas para o que querían unha Constitución Europea?

* Visiting Scholar, University of Minnesota e membro do Consello de Redacción de ENCLAVE.